Đồ thị vận tốc–thời gian: Độ dốc, diện tích và dấu

Đọc gia tốc từ độ dốc, độ dời từ diện tích có dấu, rồi cộng diện tích tuyệt đối để tìm quãng đường.

Minh họa: Đồ thị vận tốc–thời gian: Độ dốc, diện tích và dấu

Một đồ thị, ba câu hỏi

Trước hết kiểm tra trục: thời gian t tính bằng giây ở trục ngang, vận tốc v tính bằng m/s ở trục đứng. Các quy tắc sau dành cho đồ thị vận tốc–thời gian; đừng chuyển quy tắc diện tích của nó sang đồ thị vị trí–thời gian.

Xét đồ thị gồm các đoạn thẳng tự tạo. Vận tốc giữ +4 m/s từ 0 đến 3 s, sau đó giảm tuyến tính xuống −4 m/s tại 7 s. Đồ thị qua vận tốc không tại 5 s.

Khoảng thời gianĐộ dốc / gia tốcDiện tích có dấu / độ dời
0–3 s0+12 m
3–5 s−2 m/s²+4 m
5–7 s−2 m/s²−4 m

Tổng độ dời là 12+4−4=12 m. Quãng đường là 12+4+4=20 m. Vận tốc trung bình 12/7 m/s; tốc độ trung bình 20/7 m/s.

Dấu âm không phải lúc nào cũng nghĩa là chậm dần

Gia tốc âm suốt đoạn thứ hai. Tốc độ giảm từ 3 đến 5 s khi vận tốc dương, rồi tăng từ 5 đến 7 s khi vận tốc âm. Nằm dưới trục thời gian nghĩa là chuyển động theo chiều âm, không phải quãng đường âm. Độ cao đồ thị cho vận tốc, không phải gia tốc. Đường ngang có thể biểu diễn chuyển động đều với tốc độ khác không.

Tại điểm gãy lý tưởng ở 3 s, độ dốc hai phía khác nhau. Không có đạo hàm duy nhất tại đó; bảng nêu gia tốc bên trong từng đoạn.

Kiểm tra bằng đơn vị

Đơn vị độ dốc là (m/s)/s=m/s². Đơn vị diện tích là (m/s)×s=m. Để tìm quãng đường, chia tại mọi điểm vận tốc qua không và cộng trị tuyệt đối của các diện tích.

Riêng 3–7 s, độ dời bằng không nhưng quãng đường là 8 m. Vật đi tới rồi quay lại. Đây là bài động học tự biên soạn, không phải câu hỏi mẫu chính thức.

Vận tốc 4 m/s từ 0 đến 3 s, giảm tuyến tính đến −4 m/s ở 7 s và qua không ở 5 s. Diện tích có dấu là +12, +4, −4 m.
Đồ thị v–t tự tạo: tổng diện tích có dấu cho độ dời 12 m; tổng trị tuyệt đối cho quãng đường 20 m.