Gia tốc âm có nghĩa là chậm dần không?
Gia tốc âm chỉ hướng. Hãy so sánh dấu của nó với vận tốc trước khi kết luận tốc độ tăng hay giảm.
Cùng gia tốc âm có thể làm vật nhanh lên hoặc chậm đi
Chọn sang phải là chiều dương. Xe A hiện có v=+6 m/s và a=−2 m/s². Xe B có v=−6 m/s và a=−2 m/s². Trong khoảng ngắn trước khi vận tốc nào đổi dấu, A chậm lại còn B nhanh lên. Gia tốc của chúng cùng hướng, nhưng vận tốc không cùng hướng.
| Vận tốc v | Gia tốc a | Thay đổi tốc độ, khi v≠0 |
|---|---|---|
| Dương | Dương | Tăng |
| Dương | Âm | Giảm |
| Âm | Dương | Giảm |
| Âm | Âm | Tăng |
Hãy so sánh hướng thay vì đọc một dấu riêng lẻ. Đảo chiều tọa độ làm cả hai dấu đổi, nhưng không thay đổi việc vật nhanh lên hay chậm đi.
Chia chuyển động tại lúc vận tốc bằng không
Cho v(t)=4−2t, thời gian tính bằng giây và vận tốc bằng m/s. Tốc độ là 4 tại t=0, 2 tại t=1, không tại t=2, và 2 tại t=3 khi vận tốc là −2. Vật chậm dần từ 0 đến 2 s rồi đổi chiều và nhanh dần. Gia tốc luôn là −2 m/s².
Tại v=0, mẹo xét dấu tích không quyết định được diễn biến. Xét hai phía của điểm không hoặc so sánh các giá trị |v| gần đó. Vận tốc bằng không không nhất thiết kéo theo gia tốc bằng không, như thời điểm đổi chiều này cho thấy.
Ba dòng trước khi tính
Nêu chiều dương, viết v và a có dấu, rồi viết tốc độ |v|. Độ biến thiên vận tốc là Δv, không phải Δ|v|. Gia tốc trung bình là Δv/Δt và không nhất thiết bằng gia tốc ở mọi thời điểm.
Những ví dụ tự tạo này làm rõ khái niệm động học, không xác lập tỷ trọng thi cụ thể.