ค่าเฉลี่ยเท่ากัน แต่กระจายต่างกัน: ความแปรปรวนและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
เทียบข้อมูลแต่งเองที่มีค่าเฉลี่ยเท่ากัน แยกความแปรปรวนประชากรกับตัวอย่าง และตรวจหน่วยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ค่าเฉลี่ยเท่ากันหมายถึงกระจายเท่ากันหรือไม่
ไม่ใช่ ค่าเฉลี่ยบอกศูนย์กลาง การกระจายบอกว่าค่าห่างศูนย์กลางเท่าไร ก่อนคำนวณต้องทราบว่าคือประชากรทั้งหมดหรือตัวอย่างเพื่อประมาณประชากรใหญ่กว่า
ถือข้อมูลสองชุดเป็นประชากรครบถ้วน
ให้ A มี 1, 4, 7 และ B มี -2, 4, 10 ค่าเฉลี่ยทั้งคู่เป็น 4
| ปริมาณ | A | B |
|---|---|---|
| ผลต่างจากค่าเฉลี่ย | -3, 0, 3 | -6, 0, 6 |
| ผลรวมผลต่างยกกำลังสอง | 18 | 72 |
| ความแปรปรวนประชากร: หาร 3 | 6 | 24 |
| ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานประชากร |
ผลต่างทุกตัวใน B เป็นสองเท่าของ A ที่ตรงกัน ยกกำลังสองจึงได้ตัวคูณสี่ ความแปรปรวนเป็นสี่เท่า แต่ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเป็นสองเท่า เป็นคนละข้อความ
ทำไมบางสูตรหาร n-1
ความแปรปรวนประชากรมักเขียน ส่วนความแปรปรวนตัวอย่างที่นิยมใช้ประมาณประชากรคือ โดยมีค่าตัวอย่างมากกว่าหนึ่ง ภายใต้ข้อตกลงนี้ ตัวอย่างข้างต้นจะมีความแปรปรวนตัวอย่าง 9 กับ 36
ตัวส่วนต่างกันอาจมาจากบทบาททางสถิติที่ต่างกัน จึงต้องระบุว่าใช้ข้อมูลเป็นประชากรหรือตัวอย่างก่อนเลือกสูตร การกล่าวถึงสูตรตัวอย่างตรงนี้ช่วยป้องกันการสลับนิยาม
ใช้หน่วยช่วยตรวจ
ถ้าข้อมูลเดิมเป็นความยาว cm ผลต่างก็เป็น cm ความแปรปรวนเป็น และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานกลับเป็น cm ความแปรปรวนไม่ใช่ระยะธรรมดาจากค่าเฉลี่ยโดยตรง
บวก 5 ทุกค่า ทำให้ค่าเฉลี่ยเพิ่ม 5 แต่ผลต่างทุกตัวเดิม ความแปรปรวนจึงเท่าเดิม คูณทุกค่าด้วย 2 ทำให้ผลต่างสองเท่าและความแปรปรวน 4 เท่า ทั้งสองอนุมานจากนิยามได้ ไม่ต้องจำกฎไร้คำอธิบายแยกกัน
คำถามก่อนและหลังคำนวณ
ก่อนทำ: ข้อมูลทำหน้าที่อะไร ใช้ตัวส่วนใด หลังทำ: ผลต่างกำลังสองไม่ติดลบไหม หน่วยถูกไหม และผลเปลี่ยนสมเหตุผลเมื่อเปลี่ยนมาตราส่วนไหม ค่าทุกตัวเท่ากันต้องมีความแปรปรวนศูนย์ ความแปรปรวนติดลบบอกข้อผิดคำนวณหรือสูตร ไม่ใช่ทิศการกระจาย